Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΟΥ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ «GREENLIT»

Η οικολογική μας ευαισθησία έχει αυξηθεί, οι δήμοι έχουν βάλει κάδους ανακύκλωσης, τα βιολογικά προϊόντα έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας, το φαινόμενο του θερμοκηπίου δεν αμφισβητείται πια σχεδόν από κανέναν, οι ΑΠΕ δεν θέλουν πλέον επεξήγηση. Ολα καλά; Μπα… Είτε θες απλώς να ανακυκλώνεις στο σπίτι σου στο Παγκράτι είτε να γυρίσεις ταινία στο Χόλιγουντ χωρίς ν’ αφήσεις πίσω σου περιβαλλοντικά συντρίμμια, οι δυσκολίες φαίνονται από ενοχλητικές έως ανυπέρβλητες. Ρωτήσαμε από συμπολίτες μας μέχρι μια αμερικανίδα σκηνοθέτρια, και το συμπέρασμα σαφές: έχουμε δρόμο ακόμα…

Οταν, πριν από τέσσερα χρόνια, το Περιβαλλοντικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου του Λος Αντζελες (UCLA) κυκλοφόρησε την ετήσια αναφορά του, η «παροικία» του Χόλιγουντ ένιωσε άβολα. Για πρώτη φορά γινόταν αναφορά στις επιπτώσεις της κινηματογραφικής βιομηχανίας στο περιβάλλον: κατασπατάληση ενέργειας, μόλυνση της ατμόσφαιρας, απόρριψη μεγάλου όγκου σκουπιδιών, φυσική καταστροφή περιοχών όπου γίνονται εξωτερικά γυρίσματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμ- φωνα με τις μετρήσεις του Ινστιτούτου, το Χόλιγουντ αποτελεί την τρίτη περισσότερο ρυπογόνο βιομηχανία του Λος Αντζελες. Πράγμα που λέει πολλά, αν σκεφτούμε τη δυσμενή πρωτιά που κατέχει η πολιτεία αυτή σε ολόκληρες τις ΗΠΑ.

Το Χόλιγουντ βρέθηκε ξαφνικά στη δίνη ενός κυκλώνα. Η πανεπιστημιακή έρευνα απέδειξε με στοιχεία ότι η «βιομηχανία των ονείρων» τείνει να γίνει μια βιομηχανία -οικολογικού- εφιάλτη. Τα κινηματογραφικά στούντιο επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα περισσότερο από τις υπόλοιπες μεγάλες βιομηχανίες της ευρύτερης περιοχής: αεροναυπηγική, ιματισμού, ξενοδοχειακή και εξαρτημάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ορισμένες κινηματογραφικές εταιρείες έκαναν κάποια βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, χρησιμοποιώντας, για παράδειγμα, ανακυκλούμενα υλικά στα ντεκόρ – αλλά αυτές αποτελούν ακόμα την εξαίρεση και όχι τον προσδοκώμενο κανόνα.

Αυτήν ακριβώς την προσπάθεια… «πρασινίσματος» μιας χολιγουντιανής ταινίας καταγράφει ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στο φετινό 10ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου & Εικαστικών Τεχνών Ρόδου ecofilms. Το «Πρασίνισμα» («Greenlit»), σε σκηνοθεσία της αμερικανίδας Μιράντα Μπέιλι, διερευνά την περιβαλλοντική ανησυχία και την υπευθυνότητα σε μια βιομηχανία που όλο και πιο συχνά επικρίνεται για τις καταστροφικές, σπάταλες και αλόγιστες πρακτικές της απέναντι στο περιβάλλον.

«Το θέμα μού προέκυψε εντελώς συμπτωματικά» μας λέει η σκηνοθέτρια. «Η εταιρεία που διευθύνω ασχολήθηκε με το γύρισμα μιας ταινίας μεγάλου μήκους, της “The River Why”, η οποία βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα. Η παραγωγός, αν και δεν διέθετε πολλά λεφτά, ήθελε να κάνει την ταινία της “πράσινη”. Δεν ήξερα τι ακριβώς σήμαινε αυτό, αλλά ήμουν σίγουρη ότι θα είχε ένα επί πλέον κόστος σε βάρος του μικρού μας μπάτζετ. Οταν όμως έμαθα ότι σκόπευε να φέρει μια ειδική “περιβαλλοντική σύμβουλο” στα γυρίσματα, το πράγμα άρχισε να αποκτά ενδιαφέρον. Ποια ήταν και τι ακριβώς θα έκανε στο πλατό; Να μια καλή ιδέα για να κάνω ένα ντοκιμαντέρ, σκέφτηκα. Αυτό που δεν περίμενα ήταν ότι θα μάθαινα τόσα πολλά για τη ζημιά που κάνει στο περιβάλλον η βιομηχανία στην οποία εργάζομαι κάθε φορά που γυρίζεται μια ταινία».

Η εκπρόσωπος του Περιβαλλοντικού Ινστιτούτου του UCLA, Μέρι Νίκολς, εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ για να απαγγείλει το… κατηγορητήριο του Χόλιγουντ. Η έρευνα που διεξήγαγαν βασίστηκε σε ένα απλό δεδομένο: η κινηματογραφική βιομηχανία έχει τα χαρακτηριστικά μιας «βαριάς» βιομηχανίας και ως τέτοια ελέγχθηκε από τους επιστήμονες. Η ανάλυση έγινε με περιβαλλοντικά κριτήρια που αφορούν τη ρύπανση της ατμόσφαιρας, τα απόβλητα, τη σπατάλη φυσικών πόρων κ.ο.κ. Τα συμπεράσματα ήταν κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικά: ο κινηματογράφος, όπως και η «αδελφή» τηλεόραση είναι μείζονες καταναλωτές ενέργειας και καυσίμων. Αφήνουν ένα σωρό σκουπίδια – χωρίς να εννοούνται μ’ αυτό τα υποπροϊόντα που συχνά μας πλασάρουν! Σκηνικά που πετιούνται μετά τα γυρίσματα, φιλμ, καμένοι λαμπτήρες προβολέων, αναρίθμητες πλαστικές φιάλες νερού επιβαρύνουν το περιβάλλον χωρίς κανείς να δίνει ιδιαίτερη σημασία. Η έρευνα διαπιστώνει ότι το Χόλιγουντ συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ατμοσφαιρικούς ρυπαντές της Νότιας Καλιφόρνιας. Η βιομηχανία του κινηματογράφου εκπέμπει περίπου 140 χιλ. τόνους ατμοσφαιρικών ρύπων το χρόνο!

Χάρη σε τέτοιου είδους έρευνες, άρχισε να διαμορφώνεται μια νέα αντίληψη στο Χόλιγουντ. Οχι στην έκταση που θα επιθυμούσαν όσοι ασχολούνται ενεργά με περιβαλλοντικά ζητήματα. Αλλά αρκετά για να φανούν -ακόμα και επί οθόνης- τα πρώτα δείγματα μιας αλλαγής προς τη σωστή κατεύθυνση. Στους τίτλους τέλους κάποιων ταινιών περιλαμβάνεται πλέον και η ένδειξη ότι το φιλμ έχει ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, ενώ η Fox και η Warner Brothers ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι έχουν βάλει αυτόν το στόχο στις μελλοντικές παραγωγές τους. «Αυτό για μένα σημαίνει εξαγορά ενοχών» ξεκαθαρίζει η Μιράντα Μπέιλι. «Τι σημαίνει “ουδέτερο ισοζύγιο”; Θα πει να φυτεύεις κάποια δέντρα στο χώρο τον οποίο διέλυσες προηγουμένως για να γυρίσεις μια σκηνή δράσης. Να επενδύεις σε αιολική ενέργεια επειδή ανατίναξες έναν λόφο ή κατέσκαψες μια παραλία προκειμένου να πετύχει το γύρισμα».

Η σκηνοθέτρια του «Πρασινίσματος» έχει τελείως διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα. Η εμπλοκή της, με τη δημιουργία μιας ταινίας-μέσα-στην-ταινία, της επέτρεψε να δει τα πράγματα πιο καθαρά. Και να διαπιστώσει με πολύ χιούμορ, ακόμα και αυτοσαρκασμό, πόσο δύσκολη είναι τελικά η -εθελοντική- προσαρμογή στα κελεύσματα της οικολογίας. Το «πρασίνισμα» γίνεται, στην πορεία των γυρισμάτων, πραγματική… Οδύσσεια για το συνεργείο. Αίφνης, το νερό που διανέμεται παύει να είναι εμφιαλωμένο. Σύμφωνα με τις υποδείξεις της περιβαλλοντικής συμβούλου, όλοι προμηθεύτηκαν από ένα παγούρι, αποφεύγοντας έτσι τη ρύπανση από τις άδειες φιάλες.

Η περιβαλλοντική λύση, όμως, δημιούργησε την ίδια στιγμή άλλου είδους προβλήματα. Ο διευθυντής φωτογραφίας, για παράδειγμα, είπε ότι του ήταν αδύνατο να χειρίζεται την κάμερα κάτω από τον καυτό ήλιο και να πρέπει να γεμίζει το παγούρι του όταν αδειάζει. Επί πλέον, κρεμασμένο όπως ήταν στη ζώνη του, τον εμπόδιζε όταν περπατούσε με την κάμερα στον ώμο. Πρόβλημα, όμως, αντιμετώπισε και η Μιράντα Μπέιλι, φροντίζοντας να μεταφέρει το… σπαρταριστό περιστατικό στην οθόνη. Ακολουθώντας, κι αυτή, τις υποδείξεις της συμβούλου, νοίκιασε για τις μετακινήσεις της ένα υβριδικό «πράσινο» όχημα. Αποτέλεσμα; Το φιλικό προς το περιβάλλον αμάξι αποδείχθηκε… εχθρικό προς τη Μιράντα Μπέιλι: η μηχανή χάλασε στα μισά και αναγκάστηκε να ψάξει επειγόντως άλλο μέσο για τη μεταφορά της!

«Πρέπει να κάνουμε πολλά βήματα ακόμα, πριν φθάσουμε στο επιθυμητό επίπεδο», λέει η σκηνοθέτρια. «Η παραγωγή της ταινίας που κατέγραψα στο ντοκιμαντέρ μου αποτελεί μία από τις λίγες, ελπιδοφόρες πάντως, εξαιρέσεις. Ο κανόνας στο Χόλιγουντ είναι το μπάτζετ, και το να κάνεις μια “πράσινη” ταινία στοιχίζει αρκετά. Η παραγωγός τού “The River Why” προσπάθησε να τα καταφέρει με τα περιορισμένα οικονομικά της. Υπήρχαν κάδοι διαχωρισμού των σκουπιδιών και αποκομιδή για κομποστοποίηση. Προμηθεύτηκε βιοδιασπώμενα απορρυπαντικά για το πλύσιμο των πιάτων και το πλυντήριο. Αν ήθελε, όμως, να είναι απόλυτα συνεπής στο “πρασίνισμα”, θα έπρεπε να ξοδέψει πολλά χρήματα: το ανακυκλούμενο χαρτί για τα σκηνικά κοστίζει πολύ περισσότερο από το απλό χαρτί. Το ίδιο και οι οργανικές τροφές τις οποίες έπρεπε να έχει το κέτερινγκ. Επίσης, χρειάζεται να υπάρχει οργανικό μακιγιάζ για τους ηθοποιούς, προβολείς που να λειτουργούν με ηλιακή ενέργεια κ.ά. Το κυριότερο: θέλει πολλή δουλειά ακόμα προκειμένου να αποκτήσουν οικολογική συνείδηση όλοι όσοι δουλεύουν στα κινηματογραφικά πλατό».

Στους τίτλους του ντοκιμαντέρ η Μιράντα Μπέιλι επισημαίνει με χιούμορ: «Το συνεργείο μας είναι υπεύθυνο για: Πέντε πτήσεις μετ’ επιστροφής από το Λος Αντζελες στο Πόρτλαντ. Τουλάχιστον 60 γαλόνια αμόλυβδης βενζίνης. Τόμους ολόκληρους από ανακυκλωνόμενο χαρτί. Πεντέμισι χαρτόκουτες με (γυάλινες) φιάλες νερού. Αναρίθμητα αναλώσιμα κυπελλάκια καφέ». Τη ρωτάμε πόσο επηρέασε το γύρισμα αυτού του ντοκιμαντέρ την προσωπική της ζωή. Αν… «πρασίνισε» και η ίδια έπειτα από αυτήν την κινηματογραφική εμπειρία. «Εγινα ο χειρότερος εχθρός αυτού που ήμουν πριν από τα γυρίσματα. Ο σύζυγός μου γκρινιάζει γιατί κομποστοποιούμε τώρα τα σκουπίδια στο σπίτι και μαζεύονται μύγες στην κουζίνα. Αλλά ύστερα από όσα έμαθα γυρίζοντας το “Πρασίνισμα”, δεν μπορώ να συνεχίσω να ζω όπως είχα συνηθίσει. Ψάχνω πολύ πριν αγοράσω οποιοδήποτε προϊόν και κοιτάζω αν προστατεύει την υγεία μου και το περιβάλλον στο οποίο ζω. Μιλώντας γενικότερα, δεν νομίζω ότι είναι εύκολο να γίνουμε -και να παραμείνουμε- “πράσινοι” στην καθημερινή μας ζωή. Η επιλογή, όμως, είναι δική μας. Ακόμα και ένα μικρό πραγματάκι μπορεί να κάνει τη διαφορά».

Πηγή : http://www.enet.gr,(malandra@enet.gr)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s